Tsy ampy ny fampiharana ara-bakiteny ny lalàna mifehy ny fanaraha-maso ny hena amidy, eto Madagasikara. Nidina an-tselika tamin’ny toerana vitsivitsy ny MAEP sy ny ministeran’ny Varotra, omaly.
Tsy vao izao no nanaovana fanairana ny tompon’andraiki-panjakana momba ireo karazana hena amidy eny amin’ny faritra be mponina, ambany tanàna, na ahitana ireo sokajin’olona kely fidiram-bola. Eny Anosibe, izay ahitana ireo karazana henankisoa tsy manara-penitra, ary hifanotofana rehefa andro fety, dia tsy mahagaga raha mitombo ny isan’ireo olona mitondra ny tsimokaretina « cysticercose », izay mitoetra ho olana amin’ny fahasalamam-bahoaka eto Madagasikara. Hita amin’ny faritr’Imerina sy Alaotra, miaraka amin’ny taha 2,63%, io aretina io, ary lafo sy maharitra ny fitsaboana.
Noho ny tsy fisian’ny fahavononana, satria tsy ireo tompon’andraikitra ambony rahateo, no hividy hena eny an-tsena rehetra eny, fa tsy maintsy eny amin’ny « grandes surfaces », dia fampanantenana poakaty lava no heno eny amin’ny parlemanta, amin’ny fanavaozana ireo abatoara niarahana tamin’ny Vondrona eôraopeana, sy fananganana abatoara manara-penitra. Tsy mahagaga raha mihantona ny vinavinan’ny Maorisiana hanafatra omby aty Madagasikara, ary tsy taitra loatra ny eôraopeana, hanohy ny fanafarana. Na ny Malagasy aza mantsy mihinana ny tsy fihinanany, na noho ny fahantrana na noho ny tsy fahalavorarian’ny fenitra takiana ara-pahasalamana.
Araka ny fanadihadiana, dia miainga any amin’ny famonoana ny omby sy ny kisoa mihitsy ny olana. Tsy voahaja ny fepetra tokony harahina, toa ny ara-pahasalamana, ny fampiasana fitaovana fampangatsiahana. Mitarazoka sy lava loatra ny fe-potoana manelanelana ny famonoana ny omby sy ny ahatongavany eny amin’ny tsena ho an’ny mpanjifa. Misy ny taritina amin’ny posy, ao ny babena an-damosina. Tonga eny amin’ny tsena dia tsy ampy ny fitaovana fampangatsiahana. Raha misy aza sembanin’ny “déléstage”. Ankoatra izay, dia mifanjevo be sy mifangaro ny karazana hena atokana ho an’ny tsena, sy ny ahodina. Tsy vonona mihitsy hanaraka ny “traçabilité” takian’ny mpanjifa iraisam-pirenena, raha izay hena vonoina sy hamidy etsy sy eroa. Ny taratasy famonosana, izay indraindray dia voasolo plastika ihany, dia tena tsy manara-penitra mihitsy.
Momba ny henankisoa manokana, dia efa ho ny 50% n’ny kisoa amidy no avy any amin’ny faritra tsy fata-pihaviana, na tsy nahazo alalana, ka tsy ahafahana manao fanaraha-maso. Tsy ampy ny fanaraha-maso momba ny taovany, izay matetika dia fefiky ny aretina. Ny 90% - n’ny henankisoa mandeha eo amin’ny lalàm-barotra, dia avy amin’ny famonoana faobe tahaka ny eny Anosipatrana, na koa vonoana amin’ny toerana miafina. Tsy voaaro ny toerana, ka mandeha avokoa na vovoka, na mikraoba. Efa hihoatra ny 50% - n’ny tsena eto Antananarivo, no avy amin’ny famonoana omby sy kisoa tsy manara-penitra, kanefa na ny sehatra manara-penitra aza dia ahitana fa tsy ampy ary tsy ara-dalàna ny fanarahamaso. Jeren’ny
« Inspecteurs vétérinaires » fotsiny ny hena, fa tsy voakirakira.
Etsy an-kilany, ny « grandes surfaces », izay azo hitokisana kokoa, dia tsy manome afa-tsy 10% n’ny tsena mivarotra hena sy ny vokatra azo avy aminy. 80 ka hatramin’ny 90% dia eny amin’ny kartie sy elakelan-trano. Tsy azo odiana tsy hita koa anefa, fa ambany ny fahefa-mividy. Tsy mahagaga, raha tsy misy mivaky loha firy amin’izay kalitaon’ny hena sendra azony vidiana, ny mpanjifa. Marihina, fa misy kazarany samihafa ireo mpivaro-kena . Eo ireo sady manao fivarotana no manangona. Eo koa ireo mpivaro-kena miankina amin’ny mpanelanelana, satria tsy nanao fampiasam-bola teo amin’ny fanangonana entana. Ankoatra ireo, ny mpivaro-kena malalaka sy miahy tena, izay tsy mila mpambongady na mpanangona. Mampizarazara avokoa ny fanarahamaso atao izany.
R.A La Gazette de la Grande Ile
